Akü kablosu kaç mm² olmalı? Akü kablosu kesiti, sistemin çektiği akıma ve toplam (gidiş-dönüş) hat uzunluğuna göre belirlenir. Genel kural: 12V sistemde yaklaşık 3 metreye kadar 100 A için 2 AWG (≈35 mm²) yeterlidir. ABYC E-11 standardına göre kritik devrelerde voltaj düşümü %3'ü, NEC kuralına göre kablonun amper kapasitesi sürekli akımın en az %125'ini geçmemeli/karşılamalıdır.
Akü bağlantı kablosunun doğru kesiti, ABYC E-11 standardına göre 12V sistemlerde %3 (0,36V) voltaj düşümü sınırı esas alınarak akım ve toplam hat uzunluğuna göre belirlenir; örneğin 100 A akım ve 3 metrelik bir hatta 2 AWG (yaklaşık 35 mm²) kablo gerekir. Çok ince kablo yangın ve voltaj düşümü riski, gereğinden kalın kablo ise gereksiz maliyet ve montaj zorluğu yaratır. (ABYC E-11 ve IEC 60228 kaynaklı; Mullinix Elektro derlemesi, Mayıs 2026)
Bu rehberde akü, solar, inverter ve elektrikli araç sistemleriniz için doğru kablo kesitini AWG–mm² dönüşüm tablosu, voltaj düşümü hesabı ve 3 adımlı seçim akışıyla adım adım belirlemeyi ele alıyoruz.
Akü Kablosu Boyut Ölçüsü AWG Nedir? AWG nedir, Türkiye'de kullanılan mm² karşılığı nedir? AWG veya Amerikan Kablo Ölçüsü (American Wire Gauge), kabloların iletken tel boyutlarına standart getirmek için sayısal bir değer atayan sistemdir. Daha düşük AWG değerine sahip kablo daha kalın iletken tele, daha yüksek AWG değeri ise daha ince tele karşılık gelir. Amerika'da AWG yaygın kullanılırken Türkiye ve Avrupa'da mm² (milimetrekare) birimi tercih edilir; satın alma kararı verirken bu dönüşümü bilmek zorunludur.
Örnek vermek gerekirse, 6 AWG ölçüsündeki bir kablonun iletken bakır çapı yaklaşık 4,11 mm'dir. 4/0 (veya 0000) AWG ölçüsündeki bir kablonun iletken bakır çapı ise yaklaşık 11,68 mm'dir. Türkiye'de satılan mm² nominal kesitler IEC 60228 (EN/TS EN 60228) standardında tanımlanır; bu standart 0,5 mm²–2.500 mm² arası kesitleri ve esnek bakır (Sınıf 5) iletkenlerin direnç değerlerini belirler.
AWG Kablo Boyut Ölçüleri AWG ile mm² Karşılaştırma Tablosu AWG mm² (yaklaşık) Çap (mm) Maks. Akım (A) Tipik Kullanım 4/0 (0000) 107 mm² 11,68 mm 230 A Büyük akü bankaları, ağır sanayi 2/0 (00) 67 mm² 9,27 mm 175 A Yüksek akımlı inverter bağlantısı 1/0 (0) 53 mm² 8,25 mm 150 A 3–5 kW inverter, araç marş 2 AWG 35 mm² 6,54 mm 115 A 1–3 kW inverter, akü→şarj cihazı 4 AWG 21 mm² 5,19 mm 85 A Akü→regülatör, kısa mesafe bağlantı 6 AWG 13 mm² 4,11 mm 65 A Regülatör→akü, solar sistemler 8 AWG 8,4 mm² 3,26 mm 45 A Panel→MPPT, düşük akımlı bağlantı 10 AWG 5,3 mm² 2,59 mm 30 A Panel→PWM, küçük sistemler 12 AWG 3,31 mm² 2,06 mm 20 A Yük çıkışı, küçük cihazlar
⚙️
Teknik Not AWG değerlerinin mm² karşılıkları tam eşleşmez; örneğin 2 AWG'nin gerçek kesiti 33,6 mm²'dir ve piyasada en yakın IEC 60228 nominal kesiti olan 35 mm² ile satılır. Bu yüzden dönüşüm yaparken her zaman bir üst nominal kesite yuvarlayın . Akü ve inverter bağlantılarında çok damarlı (IEC 60228 Sınıf 5) esnek bakır iletken kullanın; tek tel (solid) iletken titreşim altında çatlar.
🚨
Kritik Güvenlik Uyarısı Çok ince kablo kullanmak doğrudan yangın riskidir. Sisteminizin çekeceği akıma göre yetersiz kesitte kablo seçilmesi, kablo yalıtımının erimesine ve yangına neden olabilir. NEC kuralı uyarınca iletkenin amper kapasitesi sürekli akımın en az %125'i olmalıdır. Kablo seçiminde her zaman %20 güvenlik marjı ekleyin; tablodaki değerlerin yüksek ortam sıcaklıklarında derating (düşürme) ile azaldığını unutmayın.
Bir kablonun iletken teli ne kadar kalınsa direnci o kadar düşüktür ve bu yüzden daha fazla akım taşıyabilir. Doğru kablo boyutu, maliyet ve verimlilik arasında optimum dengeyi sağlar. Daha ince kablolar daha yüksek dirence sahiptir; voltaj düşüşüne ve potansiyel aşırı ısınma riskine yol açabilirler.
Akü Kablosu Boyut Tablosu (AWG) Aküleriniz için kablo seçerken öncelikle akü üreticisinin önerdiği kablo boyutunu referans almak en doğru yaklaşımdır. Herhangi bir öneri yoksa, aşağıdaki tablo ABYC E-11 standardının 12V sistemler için %3 voltaj düşümü kriterine dayanır. Soldaki sütundan sisteminizin çektiği akımı (Amper), üst satırdan ise toplam (gidiş-dönüş) hat uzunluğunu seçin; kesişen hücre önerilen AWG ölçüsünü verir.
Akım (A) ↓ / Uzunluk → 0–122 cm 122–213 cm 213–304 cm 304–457 cm 457–610 cm 610–762 cm 762–914 cm 0–5 A 16 AWG 16 AWG 16 AWG 16 AWG 14 AWG 12 AWG 12 AWG 5–10 A 16 AWG 16 AWG 14 AWG 12 AWG 10 AWG 10 AWG 10 AWG 10–15 A 14 AWG 14 AWG 12 AWG 10 AWG 10 AWG 8 AWG 8 AWG 15–20 A 14 AWG 12 AWG 12 AWG 10 AWG 8 AWG 6 AWG 6 AWG 20–25 A 12 AWG 10 AWG 10 AWG 8 AWG 6 AWG 6 AWG 6 AWG 25–30 A 10 AWG 10 AWG 10 AWG 8 AWG 6 AWG 6 AWG 4 AWG 30–40 A 8 AWG 8 AWG 8 AWG 6 AWG 6 AWG 4 AWG 4 AWG 40–50 A 8 AWG 8 AWG 6 AWG 6 AWG 4 AWG 4 AWG 2 AWG 50–60 A 6 AWG 6 AWG 6 AWG 4 AWG 4 AWG 2 AWG 2 AWG 60–70 A 6 AWG 6 AWG 4 AWG 4 AWG 2 AWG 2 AWG 1/0 AWG 70–80 A 4 AWG 4 AWG 4 AWG 4 AWG 2 AWG 2 AWG 1/0 AWG 80–90 A 4 AWG 4 AWG 4 AWG 2 AWG 2 AWG 1/0 AWG 1/0 AWG 90–100 A 2 AWG 2 AWG 2 AWG 2 AWG 2 AWG 1/0 AWG 1/0 AWG 100–120 A 2 AWG 2 AWG 2 AWG 2 AWG 1/0 AWG 1/0 AWG 2/0 AWG 120–150 A 1/0 AWG 1/0 AWG 1/0 AWG 1/0 AWG 1/0 AWG 2/0 AWG 4/0 AWG 150–200 A 2/0 AWG 2/0 AWG 2/0 AWG 2/0 AWG 2/0 AWG 4/0 AWG 4/0 AWG
ℹ️
Uzunluk Neden Toplam (Gidiş-Dönüş) Ölçülür? ABYC E-11, hat uzunluğunu pozitif + negatif iletken toplamı olarak tanımlar. Akü 1,5 m uzaktaysa, devre uzunluğu 1,5 + 1,5 = 3 metredir ve tablodaki 213–304 cm satırı kullanılır. Uzunluk kolonlarının feet karşılığı: 0–122 cm ≈ 0–4 ft, 762–914 cm ≈ 25–30 ft.
Akü için Doğru Kablo Nasıl Seçilir? Mullinix L Serisi 200Ah LiFePO4 Akü LCD ekranı sayesinde Şarj Durumu (SOC), voltaj ve sıcaklık görüntüleme sağlamasının yanında otomatik kendinden ısıtma fonksiyonu. %80 DOD'de 4000 çevrim sayısı.
Bir akü sistemi kurarken optimum performansı sağlamak adına Akü Kablosu Boyut Tablosunu kullanarak doğru kablo ölçüsünü aşağıdaki 3 basit adımı izleyerek bulabilirsiniz:
Adım 1 — İhtiyacınız Olan Akım Değerini (Amperaj) Belirleyin İlk adımda tasarladığınız sisteminizin ne kadarlık akım çekeceğini hesaplamalısınız. Bunun için akü sisteminize bağlı cihazların güç tüketimini ve akü voltajını belirlemeniz gerekir.
ℹ️
Akım Hesaplama Formülü Akım (A) = Watt (W) ÷ Voltaj (V) ~100 Amper
Adım 2 — Kablo Uzunluğunu Belirleyin İkinci adımda akü sisteminizin bağlantısı için ne kadarlık kablo uzunluğuna ihtiyaç duyduğunuzu belirlemelisiniz. Sisteminizi bir devre gibi düşünerek hem pozitif hem de negatif terminal bağlantısı için ihtiyaç duyduğunuz toplam kablo uzunluğunu göz önünde bulundurmalısınız.
Akü Kablosu Uzunluğunun Belirlenmesi Adım 3 — Akü Kablosu Boyut Tablosunu Kullanın Son adımda tablonun solundaki akım değerini ve üst tarafındaki kablo uzunluğunu eşleştirerek doğru AWG ölçüsünü bulun. Örneğimiz için akım 100 Amper, uzunluk 3 metre (300 cm) olduğunda tablo bize 2 AWG (yaklaşık 35 mm²) kablo göstermektedir.
👷
Saha Notu Sahada en sık karşılaştığımız arıza, doğru kesitte kablo seçilmesine rağmen terminal (lug) bağlantısının zayıf olmasıdır. Gevşek veya yalnızca lehimlenmiş bir bağlantı, kablonun kendisinden daha yüksek direnç üretir ve yük altında ısınarak inverterde düşük gerilim hatası verir. ABYC E-11 lehimi tek başına mekanik bağlantı olarak yasaklar; uçları mutlaka kaliteli bir pres pense ile sıkıp üzerine yapışkanlı makaron geçirin.
Voltaj Düşümü: Kabul Edilebilir Sınır Nedir? Doğru kablo kesitini seçerken akım ve uzunluğun yanı sıra voltaj düşümünü de hesaba katmak gerekir. Kablo üzerindeki voltaj düşümü, sistemin verimliliğini ve bağlı cihazların doğru çalışmasını doğrudan etkiler. ABYC E-11 standardına göre navigasyon, inverter ve elektronik gibi kritik devrelerde sınır %3, aydınlatma gibi kritik olmayan devrelerde %10'dur.
⚠️
Kabul Edilebilir Voltaj Düşümü Sınırları 12V sistemlerde maksimum kabul edilebilir voltaj düşümü (ABYC E-11, %3): 0,36V . 24V sistemlerde: 0,72V . Bu sınırın üzerinde düşüm, inverter verimlilik kaybına, motor torku düşüklüğüne ve hassas elektronik cihazlarda hata mesajlarına yol açar. Solar MPPT regülatörler genellikle %1–2 düşüm hedefiyle boyutlandırılır.
✅
Metrik Voltaj Düşümü Hesabı (Sayısal Örnek) Formül: Vdüşüm = (2 × ρ × L × I) ÷ A (bakır ρ ≈ 0,0175 Ω·mm²/m, L: tek yön uzunluk, A: kesit mm²)0,30V . 12V'ta bu ≈ %2,5 düşümdür ve ABYC E-11'in %3 (0,36V) sınırının altında kalır; yani 2 AWG / 35 mm² seçimi doğrulanır.
Güneş Enerjisi Sistemlerinde Kablo Kesiti Rehberi Solar sistemlerde her hat bölümü farklı akım değerleriyle çalışır ve bu nedenle her bölüm için ayrı kablo kesiti hesabı yapılmalıdır. Aşağıdaki tablo yaygın solar sistem konfigürasyonları için referans değerleri sunmaktadır.
✅
Solar Sistemlerde Hat Bölümlerine Göre Kablo Kesiti Panel → MPPT/PWM Regülatör arası: 4–6 mm² (max 30A akım için)10–16 mm² (yüksek akım geçişi)25–50 mm² (3–5 kW invertörler için)
Hat Bölümü Tipik Akım Önerilen Kesit Kablo Türü Kritik Notlar Panel → Regülatör (12V, <300W) 20–25 A 4 mm² Solar UV kablo UV dayanımlı, çift yalıtımlı zorunlu Panel → Regülatör (12V, 300–500W) 25–40 A 6 mm² Solar UV kablo Yüksek gerilim dikkat: VOC kontrolü Regülatör → Akü (30A kontrolör) 30 A 10 mm² Bakır NYA veya eşdeğer Mümkün olduğunca kısa tut Akü → 1kW İnverter (12V) ~100 A 35 mm² (2 AWG) Çok damarlı bakır Uzunluk 1m altında tut Akü → 3kW İnverter (12V) ~280 A 95 mm² Çok damarlı bakır 24V sistem tercih edilmeli Akü → 3kW İnverter (24V) ~140 A 50 mm² Çok damarlı bakır 12V'a kıyasla yarı akım = ince kablo
Kablo Malzeme Seçimi: Bakır mı, Alüminyum mu? Akü bağlantı kablolarında bakır ve alüminyum iletken arasında seçim yaparken teknik ve ekonomik faktörlerin ikisini birlikte değerlendirmek gerekir.
✔ Bakır (Tercih Edilen): İletkenliği alüminyumdan yaklaşık %60 daha yüksektir. Aynı akım kapasitesi için daha ince kesit kullanılabilir. Terminallerde korozyon direnci yüksek, mekanik dayanıklılık üstün. Akü bağlantılarında standart tercih.
✔ Kalaylı Bakır (Tinned Copper): Denizcilik ve nemli ortam uygulamalarında tuz korozyonuna karşı standart. ABYC E-11 marin sistemlerde kalaylı bakırı önerir; maliyeti düz bakırdan %15–20 yüksek ancak uzun vadeli bağlantı güvenilirliği çok üstün.
✔ Alüminyum (Sınırlı Kullanım): Daha ucuz ve hafif; ancak iletkenliği düşük, terminallerinde oksit tabakası oluşur ve zamanla direnç artar. Bakır terminallerle doğrudan temas elektrokimyasal korozyona neden olur. Akü bağlantılarında önerilmez.
Akülerde Seri ve Paralel Bağlantı Birden fazla akünüz varsa, aküleri seri ve paralel bağlama arasındaki farkı anlamak önemlidir. Akülerinizi nasıl bağlayacağınız, farklı uygulamalarda nasıl bir performans sergileyeceklerini belirler.
Sıkça Sorulan Sorular AWG nedir, Türkiye'de mm² karşılığı nasıl bulunur? AWG (American Wire Gauge), Amerika'da kullanılan kablo kalınlık ölçüm sistemidir. Türkiye ve Avrupa'da ise IEC 60228 (EN/TS EN 60228) ile tanımlı mm² birimi kullanılır. Dönüşüm için: mm² = (π/4) × çap² formülü kullanılır ya da pratik tablolardan bakılır. En sık kullanılan değerler: 10 AWG ≈ 5,3 mm², 8 AWG ≈ 8,4 mm², 6 AWG ≈ 13 mm², 4 AWG ≈ 21 mm², 2 AWG ≈ 35 mm².
100 amper için kaç mm² kablo gerekir, nasıl hesaplanır? 12V sistemde 100 A için kablo kesiti hat uzunluğuna bağlıdır: ~3 metreye (gidiş-dönüş) kadar 2 AWG (≈35 mm²) yeterlidir; daha uzun hatlarda 1/0 AWG'ye (≈50 mm²) çıkmak gerekir. Hesap: önce Akım = Güç ÷ Voltaj ile akımı bulun, %20 marj ekleyin, ardından metrik voltaj düşümü formülüyle (V = 2 × 0,0175 × L × I ÷ A) ABYC E-11'in %3 sınırını (12V'ta 0,36V) aşmadığını doğrulayın.
Akü kablosunda bakır mı yoksa alüminyum mu seçmeliyim? Akü ve inverter bağlantıları gibi yüksek akımlı, kritik devrelerde bakır tercih edilmelidir; iletkenliği alüminyumdan ~%60 yüksek olduğu için aynı akımı daha ince kesitle ve daha güvenli taşır. Alüminyum yalnızca uzun, düşük akımlı ve maliyetin kritik olduğu hatlarda, uygun bimetal terminallerle düşünülebilir. Denizcilik ve nemli ortamlarda ise ABYC E-11 doğrultusunda kalaylı bakır (tinned copper) standarttır.
Solar sistem için kaç mm² kablo kullanmalıyım? Solar sistemde hat bölümüne göre farklı kesitler gerekir: panel→regülatör arası genellikle 4–6 mm², regülatör→akü arası 10–16 mm², akü→inverter arası ise inverter gücüne bağlı olarak 35–95 mm² arasında değişir. Formül: Akım (A) = Panel Gücü (W) ÷ Sistem Voltajı (V); bu değere %20 güvenlik marjı ekledikten sonra tablonuzdan kablo kesitini seçin.