Karavanlarınıza güneş panelleri ile birlikte kurduğunuz veya kurulum yaptırdığınız solar sistemlerin performans açısından verimli, operasyon açısından da güvenli olması çok önemlidir. Ancak karavanları dönüştürürken veya solar sistemlerin kurulumunu gerçekleştirirken tecrübeli de olsa birçok kişi bilinçli veya bilinçsiz de olsa yanlış yapmaya açıktır. Bu blog yazımızda karavan güneş panellerinin kurulumu esnasında kaçınılması gerektiği halde yapılan en yaygın yanlışlardan bahsedeceğiz.
1.Güneş panellerine sigorta eklememek
Ülkemizde karavanlarda güneş panelleri için sigorta eklenmesi isteğe bağlı bir işlem gibi tavsiye edilmektedir. Ancak bu tavsiye %100 doğru değildir. Karavanımız için montajını planladığımız güneş paneli dizisinin toplam kısa devre akımı, güneş panelleri için üreticinin belirlemiş olduğu seri sigorta değerinden (maximum series fuse rating) yüksek ise, güneş paneli dizi bağlantımıza kısa devre akımlarının yaratabileceği yüksek ısı ve hasardan korunmak adına sigorta eklememiz gerekir. Gelin bunu bir örnek ile açıklayalım:
Güneş Paneli ve Solar Sigorta Bağlantısı
Kısa akım değeri 10.45 Amper olan 2 adet 205 Watt güneş panelini paralel bağlayarak karavanımıza monte etmeyi düşünelim. Bu durumda toplam kısa devre akımımız iki panelin sahip olduğu kısa devre akımlarının toplamına eşit olacaktır, yani 20.9 Amper. Bu durumda paneller için belirtilen 15 amperlik seri sigorta değerinin üzerine çıkacağımızdan, şarj kontrol cihazına bağlantı yapmadan önce güneş panel dizimizin pozitif hattına 30 Amperlik bir güneş paneli sigortası bağlamamız karavanımızdaki güvenliği artıracaktır.
Solar Sigorta
Solar sigortalar, solar güneş panellerini aşırı akım ile oluşabilecek hasarlardan korumak için tasarlanmış elektrikli güvenlik komponentleridir.
2.Farklı güneş panelleri kullanmak
Farklı teknik özelliklere sahip güneş panellerinin seri veya paralel bağlanması, sistemin bütününde voltaj veya akım düşüşüne sebep olacağından dolayı doğru bir işlem değildir. Özellikle bir MPPT şarj kontrol cihazı kullanıyorsak, bu cihazın seri veya paralel bağlanmış farklı teknik özelliklere sahip güneş panellerinin optimum güç noktasını izleyebilmesi beklenmemelidir.
Ancak, hem bütçemiz hem de ürün bulunurluğu gereği farklı güneş panellerini kullanmaktan başka çaremiz yok ise, verimlilik kayıplarını minimize etmek için aşağıdaki iki ipucunu göz önünde bulundurmanızı tavsiye ederiz:
Farklı marka olsa da aynı kısa devre akım değerine sahip güneş panellerini birbirine seri bağlayın
Farklı marka olsa da aynı açık devre voltaj değerine sahip güneş panellerini birbirine paralel bağlayın
3.AGM veya Jel akülere kıyasla LifePO4 aküleri göz ardı etmek
LifePO4 aküler her ne kadar Jel veya AGM akülere kıyasla pahalı olsalar da, özellikle daha hafif olmalarının yaratacağı yakıt tüketimi avantajını göz ardı etmemelisiniz. Bir LifePO4 akünün kilogram başına depolamadığı enerji miktarı, AGM veya Jel akülerinin depoladığı enerji miktarının yaklaşık 3 katıdır.
Bunun yanında, Jel veya AGM aküleri performanslarını koruyarak ömürlü kullanmak istiyor isek, deşarj derinliğini %50'nin üzerine çıkmayacak şekilde korumamız gerekir. Ancak bu durum LifePO4 akülerde farklıdır. LifePO4 akülerde depoladığımız enerjinin neredeyse %100'ünü kullanabiliriz.
Mullinix L Serisi 200Ah LifePO4 Akü
LCD ekranı sayesinde Şarj Durumu (SOC), voltaj ve sıcaklık görüntüleme sağlamasının yanında otomatik kendinden ısıtma fonksiyonu. %80 DOD'de 4000 çevrim sayısı
4.Elinizde gerçek bir güneş paneli olmadan çatıda delikler açmak
Montajını düşündüğünü güneş panelleri elinize geçmeden karavanınız çatısından delik açmamak, güneş panellerinin sığmaması olasılığına karşı daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Çatınızdaki delikleri her ne kadar sadece güneş paneli ölçülerine göre planlasanız da paneller için gerekli olan kabloların döşenmesi, çatıdaki yerleşim planınızı yeniden gözden geçirerek değiştirmenizi gerektirebilir. Bu yüzden, son ana kadar karavanınızın çatısında delik açmamak veya kesim yapmamak solar sisteminizin kurulumu için size daha fazla esneklik sunacaktır.
5.Esnek güneş panellerini hava boşluğu bırakmadan monte etmek
Geleneksel güneş panelleri sahip oldukları profil kalınlığından dolayı, karavan çatısına sıfır olarak monte edilse de doğal olarak bir hava boşluğuna sahip olurlar. Ancak bu durum esnek güneş panelleri için geçerli değildir. Karavan çatılarına sıfır olarak monte edilen esnek paneller, altından havanın akması için bir boşluğa sahip olamayacaklarından dolayı doğal soğutma işlemi gerçekleşmeyecektir. Bu da panelin aşırı ısınmasına ve bunun sonucu olarak da performans kayıplarına ve olası hasarlara neden olacaktır.
6.Karavan çatısında açılan deliklerden çıkan metal talaşların temizlenmemesi
Motokaravanınızın çatısına güneş panelleri monte etmek için açtığımız delikler ufak tefek metal talaşlar üretir. Bu talaşlar toplanmadığı veya temizlenmediği takdirde paslanarak karavan yapısına zarar verebilir.
7.Farklı yaşlara sahip akü kullanmak
Özellikle Jel veya AGM akü kullanıyor iseniz, akülerinizin aynı yaşta olmasına özen göstermeniz genel solar sisteminizden maksimum oranda faydalanmanızı sağlayacaktır. Farklı yaşlara sahip aküler farklı voltaj karakteristiği göstereceğinden, şarj ve deşarj döngüleri esnasında düşük enerji verimliliğine sahip olmanıza sebep olabilir.
Mullinix LC Serisi Kurşun Karbon Akü
Kurşun Karbon akülerde AGM akü, Jel Akü veya derin döngülü aküler gibi geleneksel kurşun asit akülerin aktif negatif plakalarının kurşun karbon kompozit malzeme ile değiştirilmesi sülfatlaşmayı azaltarak negatif plakanın şarj kabul yeteneğini artırır.
Sonuç Olarak
Sahip olduğunuz karavanınızı solar bir sistem ile dönüştürmeden önce, olası hataları minimize etmek için detaylı araştırma yapmak harcayacağınız paranızın israf olmamasını, karavanınızla geçireceğiniz zamanlardan ise maksimum keyif almanızı sağlayacaktır.